Neptün-altı gezegen adaylarının kesfi ve karakterizasyonu


Yalçınkaya S. (Yürütücü), Baştürk Ö.

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Proje Grubu: Fen ve Mühendislik
  • Projenin Yürütüldüğü Birim: Fen Fakültesi
  • Başlangıç Tarihi: Eylül 2026
  • Bitiş Tarihi: Eylül 2027

Özet

Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) tarafından geçis yöntemi ile belirlenen, hassas kütle

ölçümü ve atmosfer karakterizasyonuna müsait ötegezegen adaylarının yerden atmosferik görüs

limitli TUG100 ve T80 teleskopları ile takip gözlemleri gerçeklestirilecektir. Bu gözlemler

sayesinde TESS'in fotometrik ölçüm yaptıgı maske içerisinde kalan örten çift türü yıldızların

bulunması gibi geçis sinyalini taklit edebilecek yanlıs pozitif senaryolar test edilecektir. Bu tür

testler maske içerisinde kalan ve görüs limitleri dahilinde ayrı olarak görünen civardaki yıldızların

fotometrisi yapılarak ve/veya hedef yıldızda gözlenen geçis derinligi ile gözlem yapılan dalgaboyu

arasında bir korelasyonun olup olmadıgı arastırılarak gerçeklestirilmektedir. Ayrıca efemereisinde

yüksek belirsizlikler bulunan ötegezegen adaylarının ısık elemanları daha hassas bir sekilde

belirlenecek, uygun özelliklere sahip sistemler odak dısı gözlem teknigi ile gözlenerek geçis

parametreleri hassas bir sekilde belirlenecektir. Bu gözlemler sayesinde yarıçapları hassas bir

sekilde belirlenen ve gelecekte hassas kütle ölçümü yapılabilecek, özellikle Neptün-altı

ötegezegen sayısı artırılarak ötegezegen olusum ve evrim senaryolarına dogrudan girdi saglanmıs

olacaktır. Ek olarak, yasanabilir bölgede (YB) bulunan veya görece uzun yörünge dönemine sahip

ötegezegen adaylarının da takip gözlemleri gerçeklestirilecektir. YB'de bulunan ötegezegenlerin

atmosferleri günümüzde James Webb Uzay Teleskobu ile veya gelecekte göreve baslaması

planlanan uzay teleskopları ile gözlenerek biyolojik aktivite izleri arastırılabilmektedir. Uzun

yörünge dönemine sahip ötegezegen adayları ise düsük geçis ihtimaline sahip olmaları sebebiyle

oldukça az sayıda bulunmaktadır ve bu durum ötegezegen olusum ve evrim mekanizmalarının

nasıl isledigini tam olarak anlamayı güçlestirmektedir. Bu tür ötegezegenlerin sayıları artırılarak

istatistiksel anlamlı bir örneklemden popülasyon analizleri yapılabilecektir.