Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Korkmaz eryılmaz A. (Yürütücü), Kadıoğlu Y.
Bu proje önerisi, Yozgat ili Akdağmadeni yöresi ve çevresinde yüzeylenen metamorfik kayaçların magmatizma ile ilişkisini konu alan doktora tez çalışmasının tamamlanması için ihtiyaç duyulan yaşlandırma analizinin yapılabilmesi amacıyla önerilmektedir. Çalışma alanında bulunan intrüzif kayalar, bölgesel metamorfik temel kayalar içerisine sokulum yapmakta, kontakt zonlarında temel kayaları değişime uğratmaktadır. Bu intrüzif kütlelerin ve kontakt zonlarının büyüklüğü oldukça değişkendir. Şimdiye kadar yapılan çalışmaların dar kontakt zonlarıyla sınırlı olduğu ve bu kontaktların etkilerinin ayrıntılı olarak incelenmediği görülmektedir. Bu bilimsel araştırma, söz konusu bilimsel boşluğu doldurmayı hedefleyerek, intrüzif sokulumların metamorfik kayaçlar üzerindeki zamansal ve mekansal petrolojik etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Çalışma alanı dalma-batma süreçleriyle ilişkili bölgesel metamorfizma ve bunu izleyen yoğun magmatik etkinliklerin izlerini taşıyan karmaşık bir jeodinamik evrime sahiptir ve mostra veren kaya türleri çok sık aralıklarla değişmektedir. Kontakt zonlarında gözlenen hornfelsleşme, migmatitleşme ve yer yer anateksiye işaret eden dokuların oluşum koşulları ve zamansal ilişkileri bugüne kadar yeterince aydınlatılamamıştır. Akdağmadeni metamorfik ve magmatik kayaçlarının yaşı ve evrimine ilişkin mevcut veriler, büyük ölçüde K-Ar yaşlandırmalarına dayanmaktadır ve bu yaşların çoğunun gerçek metamorfizma yaşını değil, son tektono-termal olayları yansıttığı düşünülmektedir. Elde edilen verinin bölgesel metamorfik kayaların değil, muhtemelen bölgesel metamorfik kayalara sokulum yapan kütlelerin yerleşim veya soğuma yaşı olduğu düşünülmektedir. K-Ar yönteminde, mineral oluşumu anında hiçbir radyojenik argonun bulunmadığı, potasyumun radyoaktif bozunmasıyla oluşan argonun kaçmadığı ve mineralin oluşumundan hemen sonra argonun kapalı bir sistem haline geldiği varsayımları kabul edilerek analiz yapılmaktadır ve bu kabullere dayalı yaş analizinin metamorfik kayalarda gerçek yaştan daha farklı sonuçlar verdiği bilinmektedir. Bu proje kapsamında hem bölgesel metamorfik kayaçların hem de intrüzif sokulumlarla ilişkili kontakt metamorfik ve migmatitik kayaçların Ar-Ar yöntemi ile yaşlandırılması hedeflenmektedir. Böylece, bölgesel metamorfizma ile magmatik sokulumlar arasındaki zamansal ilişki ilk kez yüksek çözünürlükle ortaya konacak; metamorfizmanın evrimi ve intrüzif etkilerin rolü daha güvenilir bir biçimde değerlendirilecektir. Ar–Ar yönteminin, özellikle biyotit minerallerinde daha güvenilir ve yüksek çözünürlüklü yaş verileri sunması nedeniyle, metamorfizma yaşının sağlıklı biçimde belirlenmesi mümkün olacaktır. Elde edilecek veriler ışığında, literatürde Paleozoik yaşlı olarak nitelendirilen Akdağmadeni metamorfik kayaçlarının sanılandan daha genç olabileceği ya da intrüzif sokulumların termal etkisiyle yaşlarının kısmen sıfırlanmış olabileceği yönündeki varsayımlar test edilebilecektir.
Sonuç olarak, çalışma alanındaki magmatizma–metamorfizma ilişkileri zamansal olarak yeniden değerlendirilecek; petrojenetik süreçlerin yanı sıra bölgenin metalojenik evrimi de elde edilecek yeni yaş verileri ışığında gözden geçirilecektir. Bu yaklaşım, orojenik süreçlerle ilişkili yeni metalojenik araştırmaların planlanmasına da bilimsel bir zemin sağlayacaktır. Projenin başarıyla tamamlanması, Akdağmadeni masifi ve çevresinin karmaşık jeolojik evriminin daha doğru bir şekilde yorumlanmasına katkı sağlayacaktır.